Waalverhalen is een project langs de Waal waarin inwoners en bezoekers het gebied op een nieuwe manier leren kennen. Het project bestaat uit informatieborden langs de dijk (Waalzuilen) én uit extra verhalen op de website waalverhalen.nl. Langs ruim 80 kilometer Waaldijk staan meer dan 150 verhalen centraal. In de gemeente West Betuwe komen elf van deze Waalzuilen. Op maandag 22 juni zijn de Waalverhalen officieel gestart met de eerste zuil bij de Danenberg in Slijk-Ewijk.
Verhalen over de rivier die Gelderland heeft gevormd
De Waal is de belangrijkste en drukste rivier van Nederland. Al eeuwen bepaalt de rivier het landschap. De Waal verbindt dorpen en steden en biedt ruimte voor wonen, werken, natuur en scheepvaart. In het gebied zijn veel bijzondere verhalen te vinden. Bijvoorbeeld over handel, hoogwater, veerponten, steenfabrieken en het leven met de rivier.
Een deel van deze verhalen lees je op de Waalzuilen langs de dijk. Dit zijn duidelijke informatieborden op bijzondere plekken. Daarnaast zijn er extra verhalen die alleen op de website staan. Zo ontstaat samen een compleet beeld van de geschiedenis en het karakter van het gebied.
Voor Waalverhalen zijn bewoners, historische verenigingen en andere betrokkenen gevraagd om hun verhalen te delen. Dit heeft geleid tot meer dan 150 verhalen en bijzondere locaties.
Verbonden met de Gastvrije Waaldijk
Waalverhalen is onderdeel van de Gastvrije Waaldijk. De dijk wordt versterkt om de regio te beschermen tegen hoogwater. Tegelijk wordt het gebied aantrekkelijker gemaakt voor inwoners en bezoekers. De Waalzuilen maken het mogelijk om ter plekke meer te leren over de omgeving. Via de website kun je nog meer verhalen ontdekken en routes volgen. Zo vullen de zuilen en de online verhalen elkaar aan. Vanaf half juli zijn de meeste verhalen en routes te vinden op waalverhalen.nl en bij de Waalzuilen langs de dijk. Op sommige plekken wordt nog gewerkt aan de dijk. Daarom worden de laatste zuilen stap voor stap geplaatst. De verwachting is dat de laatste zuil in de gemeente Neder-Betuwe in 2028 klaar is.
Samenwerking
Waalverhalen is een initiatief van de gemeenten Lingewaard, Neder-Betuwe, Nijmegen, Overbetuwe, Tiel en West Betuwe. Zij werken samen met de provincie Gelderland en waterschap Rivierenland. De ontwikkeling van Waalverhalen is uitgevoerd door Stichting Bureau Toerisme en Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen.
De wandelroute ‘Hemertse 8’ is sinds 27 maart te beleven via een nieuwe interactieve route-app. Met de app verandert de route in een multimediale wandeling. Op verschillende locaties nemen lokale kenners je mee in de geschiedenis, het landschap en de verhalen van Ophemert. Het project van Struingids werd feestelijk gelanceerd in het centrum van Ophemert, in aanwezigheid van de wethouder, de makers (Emmie Nuijen en Jan van den Berg) en betrokken dorpsbewoners.
De bijeenkomst werd geopend met het speciaal geschreven Hemertse 8-lied van zanger/gitarist Kasper Heineke. Wethouder Rutger van Stappershoef wees op het belang van extra beleving tijdens het wandelen. Aansluitend liep het gezelschap een deel van de route, waarbij aanvullende dorpsverhalen werden gedeeld.
Hoe werkt het De route is gratis vooraf te downloaden via de Routabel-app, waardoor onderweg geen mobiel internet nodig is. Op vaste punten langs de route verschijnen automatisch verhalen en beelden op de telefoon van de wandelaar.
Sporen van Vikingen Archeoloog Erik Verhelst vertelt over aanwijzingen voor een Vikingaanval op Ophemert. Die kwamen aan het licht bij de recente dijkverzwaring. Daarbij werden ook archeologische resten teruggevonden van bierbrouwerij De Zwaan.
Joodse geschiedenis Indrukwekkend is het verhaal van Ro Kalker. Na de deportatie van haar familie naar Auschwitz keerde zij terug naar haar huis aan de Waalbandijk. Tegenwoordig wordt de woning bewoond door haar dochter.
Landschap en verhalen Ook de Stiftsche Uiterwaarden komen tot leven met een voorgedragen riviergedicht. De Mauritslinie, molens, de fruitteelt en andere lokale verhalen krijgen ook aandacht. Samen geven zij een beeld van de geschiedenis en het karakter van Ophemert.
De wandeling van 6,8 kilometer is geschikt voor gezinnen, bewoners en toeristen. Het project is ontwikkeld in opdracht van de gemeente West Betuwe.
Op zaterdag 28 maart gaven de wethouders Joke van Vrouwerff en Jacoline Hartman de aftrap van het nieuwe Klompenpad bij Rumpt. In aanwezigheid van de Klompenpadwerkgroep, grondeigenaren en vrijwilligers onthulden ze het startpaneel, gevolgd door een korte wandeling door de uiterwaarden langs de Linge.
Karakteristiek buitengebied
Het Klompenpad Rumptsche Veerpad voert wandelaars door het karakteristieke buitengebied van Rumpt. De acht kilometer lange route laat het Betuwse landschap zien, met molens, kerken, boomgaarden en historische kavelstructuren. Onderweg ontdekken wandelaars de rijke geschiedenis van het dorp, dat al meer dan duizend jaar op een stroomrug van de Linge ligt.
Vrijwilligers en samenwerking
Het pad is gerealiseerd door Stichting Landschapsbeheer Gelderland, samen met de Klompenpadwerkgroep Rumpt, particuliere grondeigenaren, vrijwilligers en de gemeente West Betuwe. Vrijwilligers zorgen ook voor het beheer en onderhoud van de route. Het Rumptsche Veerpad is het 145e Klompenpad in Gelderland en het negende Klompenpad in de gemeente West Betuwe.
Praktische informatie
Startpunt: Dorpshuis Albertine, R.M. van Gellicumstraat 3 in Rumpt. De route is in beide richtingen gemarkeerd met rode klompjes. Een folder is verkrijgbaar bij Schildersbedrijf W.A. van Lith, Molen De Vrijheid in Beesd en regionale VVV’s. De route staat vanaf 28 maart op de Klompenpaden-app met navigatie en achtergrondinformatie. Ook via klompenpaden.nl is actuele informatie en een digitale folder te vinden. Wandelaars zijn te gast op particuliere terreinen; op sommige delen zijn honden niet toegestaan. Stevig, waterdicht schoeisel wordt aanbevolen.
De gemeente is weer een Klompenpad rijker. Op 6 maart onthulde wethouder Rutger van Stappershoef het startpaneel van het Crobschepad in Haaften. Hij deed dit samen met Bart Meijer van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG).
Het Crobschepad is een rondwandeling van twaalf kilometer door het prachtige buitengebied van Hellouw en Haaften. Door de natuur van de Crobsche Waard, over dijken en langs boomgaarden. De route is in te korten tot 6 kilometer. Het Crobschepad is het 144ste Klompenpad in Gelderland en het achtste Klompenpad in de gemeente West Betuwe.
Vrijwilligers
Onder begeleiding van SLG hebben ontwikkelden enthousiaste vrijwilligers met medewerking van grondeigenaren het nieuwe Klompenpad. De Klompenpadwerkgroep gaat maandelijks controleren of de route goed te vinden en voldoende toegankelijk is. Ook voeren ze kleine snoei- en maaiwerkzaamheden uit. Het Klompenpad is gefinancierd door de gemeente West Betuwe, provincie Gelderland en de Postcode Loterij.
Wandelaars van Klompenpaden zijn te gast op het opengestelde terrein van grondeigenaren. Daarom geldt de regel dat honden hier niet zijn toegestaan. Waar de route gebruikmaakt van bestaande paden gelden uiteraard de bestaande (verkeers)regels.
Meer informatie
Kijk voor meer informatie en een downloadbare folder op klompenpaden.nl of op Facebook en Instagram. Routenavigatie en informatie over landschap en cultuurhistorie is ook beschikbaar via de Klompenpaden-app. Kortom, klompen aan, rugzak op en gaan!
Op donderdagmorgen 4 september onthulde wethouder Rutger van Stappershoef een van de twee panoramaborden met zogeheten ‘landmarks’. Zowel bij Deil als bij Asperen is een bord geplaatst. Ze bieden een weids uitzicht op de cultuurhistorische hoogtepunten van de gemeente. De officiële onthulling vond plaats op de locatie in Deil.
De plaatsing van deze panoramapanelen is een initiatief van een aantal gemeenten, verbonden aan Regio Rivierenland en FruitDelta Rivierenland.
Wethouder Rutger van Stappershoef: ‘West Betuwe kent een rijke historie. Overal in ons landschap zijn sporen te vinden van het verleden. Denk aan molens, kerken, vloedschuren, forten en kastelen. Veel van deze plekken zijn beeldbepalend en vertellen het verhaal van onze streek. Voorbijgangers zoals wandelaars of fietsers lopen er soms ongemerkt aan voorbij. Met de plaatsing van deze panoramaborden vestigen we graag de aandacht op onze bijzondere landmarks.’
‘Landmarks’ zijn duidelijke herkenningspunten in het landschap. Met de plaatsing van deze panelen zetten we een deel van onze rijke streekgeschiedenis op de kaart. Inwoners en bezoekers van de gemeente kunnen via een QR-code meer informatie lezen over de diverse herkenningspunten.
De borden zijn geplaatst in Deil aan de Appeldijk (vlakbij molen De Vlinder) en nabij Asperen, bij de kruising Voorste Detsteeg/Lingedijk.
Op woensdagochtend 3 september, precies tien uur voor zonsondergang, heeft wethouder Rutger van Stappershoef in archeologiepark Metaflora het informatiebord van de zonnewijzer onthuld. Het bord vertelt bezoekers meer over de geschiedenis van het Huis van Meteren en legt uit hoe de zonnewijzer werkt: deze telt af naar zonsondergang.
Unieke zonnewijzer
De zonnewijzer in Metaflora is de enige in Nederland die aftelt hoeveel tijd er nog is tot de zon ondergaat. Daarmee laat hij zien hoe mensen vroeger leefden met het ritme van dag en nacht: werken zolang er licht was en rust zodra het donker werd. Dankzij het nieuwe informatiebord is dit verhaal voor bezoekers nog beter te beleven.
Samenwerking
Het ontwerp is gemaakt door de Belgische zonnewijzerdeskundige Willy Leenders (90 jaar) en bevat ook een haiku van zijn hand. De zonnewijzer is tot stand gekomen door Stichting Zonnewijzerroute Geldermalsen, in nauwe samenwerking met de gemeente West Betuwe.
Wethouder Van Stappershoef: “Deze zonnewijzer is een prachtig voorbeeld van hoe historie, kunst en samenwerking samenkomen. Het is bovendien een mooie uitbreiding van de Zonnewijzerroute in West Betuwe. De afgelopen jaren hebben we samen veel routes kunnen maken. Daarmee brengen we verhalen uit onze rijke cultuurhistorie tot leven, op plekken waar inwoners en bezoekers er elke dag van kunnen genieten. Daar mogen we samen trots op zijn.”
Zonnewijzerroute
De Zonnewijzerroute wil in totaal elf zonnewijzers plaatsen, één in elk dorp van de voormalige gemeente Geldermalsen. De zonnewijzer in Metaflora is de achtste in de reeks. Alle zonnewijzers hebben een eigen functie: zo heeft de zonnewijzer in Geldermalsen een schaduwfunctie waarbij de bezoeker zelf de tijd aanwijst, en laat de zonnewijzer in Beesd de plaatselijke zonnetijd zien.
Voor de laatste drie zonnewijzers – in Buurmalsen, Enspijk en Rhenoy – zoekt de stichting nog naar een geschikte locatie met voldoende zon. Inwoners die suggesties hebben, kunnen die doorgeven aan Stichting Zonnewijzerroute Geldermalsen.
Fotobijschrift: Karine van Drunen, Astrid van der Werff (stichting Zonnewijzerroute), Gert Timmerman (Omgevingsfonds West Betuwe) en wethouder Rutger van Stappershoef (gemeente West Betuwe) bij het net onthulde informatiebord van de zonnewijzer in Metaflora.
Wandelaars, opgelet! In mei opende wethouder Rutger van Stappershoef een nieuw klompenpad; het Merckenburgsepad.
Een prachtig Klompenpad van zestien kilometer door het mooie buitengebied van de historische stadjes Heukelum en Asperen.
De route loopt over dijken, door de uiterwaarden van de Linge en via een trekpontje. De route gaat langs fruitbomen en nieuwe natuur aan de voet van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. En dat allemaal grotendeels over onverharde paden.
Voor de gemeente West Betuwe is dit al het zevende klompenpad. In totaal zijn er 164 klompenpaden door de provincies Gelderland en Utrecht. De oudere IJsvogelroute en Orchideeënroute zijn opgegaan in het nieuwe Merckenburgsepad.
Klompenpaden zijn mogelijk dankzij het werk van heel veel vrijwilligers én de eigenaren die hun land openstellen voor het publiek. Ga naar de route: Merckenburgsepad
Op vrijdag 4 april nam wethouder Rutger van Stappershoef in Neerijnen het eerste exemplaar van de Struingids West Betuwe in ontvangst. De Struingids nodigt uit om te wandelen en te ontdekken buiten de gebaande paden. Rivier Actief en Finton Media ontwikkelden de gids in samenwerking met gemeente West Betuwe.
Wethouder Rutger van Stappershoef: “Buiten zijn, bewegen en met het gezin eropuit gaan, vinden we belangrijk. Daarvoor is de Struingids een mooie weergave van het aanbod in onze gemeente. Ik hoop dat onze inwoners met deze Struingids de diversiteit aan landschappen meer gaan ontdekken. En dat zij de identiteit van onze gemeente gaan waarderen en er zorg voor willen dragen. Deze gids geeft ons fruitige rivierengebied de aandacht die het verdient!”
Inhoud Struingids
De Struingids biedt een gevarieerd aanbod aan wandelroutes, verspreid door de gemeente West Betuwe. Ook staan er interessante weetjes in over natuur, biodiversiteit, landschap en (cultuur)historie. Nieuw in deze editie van de Struingids zijn de verwijzingen naar podcasts, bijvoorbeeld over Kasteel Waardenburg of vogels langs de Waal.
Waar kun je hem krijgen?
De Struingids is binnenkort op diverse plekken in de gemeente af te halen en te bestellen via de website van de Struingids. Via de website is een digitaal exemplaar voor iedereen in te zien. Beoogde afhaalpunten zijn: Het Stroomhuis Neerijnen, De Pluk Geldermalsen, Het Dijkhuis Ophemert, Felis Hoeve Acquoy en De Os en het Paard Deil.
Hoewel de traditionele Rode Kruis Bloesemtocht niet meer bestaat, willen we de prachtige Betuwse bloesems niet zomaar aan jullie voorbij laten gaan! Dit jaar kun je zelfstandig op pad om te genieten van de bloeiende boomgaarden, kronkelende dijken en idyllische vergezichten.
Er worden verschillende wandelroutes en -afstanden aangeboden, eenvoudig te downloaden als PDF of GPX-bestand. Zo kun je op je eigen tempo en op een moment dat het jou uitkomt, genieten van de bloesempracht. Of je nu een korte wandeling maakt of een lange tocht onderneemt, er is voor ieder wat wils.
In de gemeente West Betuwe zijn een aantal informatiezuilen geplaatst. Hierop kunnen gasten of inwoners (toeristische) informatie opzoeken. De informatie die ook hier op de website staat, is dan ook via deze grote interactieve beeldschermen te vinden.
Ze staan bij De Schildkamp in Asperen, Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt in Beesd, multifunctioneel gebouw de Pluk in Geldermalsen en vakantiepark Capfun de Rotonde in Enspijk.
Hoewel de traditionele Rode Kruis Bloesemtocht niet meer bestaat, willen we de prachtige Betuwse bloesems niet zomaar aan jullie voorbij laten gaan! Dit jaar kun je zelfstandig op pad om te genieten van de bloeiende boomgaarden, kronkelende dijken en idyllische vergezichten.